Αναζητήστε στην Πύλη

Σύνθετη αναζήτηση
 
Αρχική 24 Ιουλίου 2019
Πολιτισμός Παραδοσιακές διατηρητέες οικίες και κτίσματα Ηπείρου Μέτσοβο Ήπειρος Ιωάννινα

Μέτσοβο. Σ’ αυτόν τον τόπο, με τις αμέτρητες κορφές και τις χαράδρες, τα άρρητα μηνύματα φόρτιζαν την καρδιά και το νου των ανθρώπων και προσδιόριζαν την καθημερινή πράξη.
Μέτσοβο. Γκραβούρα του 19ου αιώνα. Συλλογή Ευάγγελου Αβέρωφ.
Χάρτης ευρύτερης περιοχής Νομού Ιωαννίνων και επαρχίας Μετσόβου.
Το πέρασμα του Ζυγού.
Ο ορίζοντας του Μετσόβου προς τα Δυτικά. Στο βάθος διακρίνεται το βουνό Περιστέρι.
Συρράκο. Σύμπλεγμα σπιτιών. Τα ίδια χαρακτηριστικά παρατηρούνται και στους Καλαρρύτες.
Συρράκο. Τμήμα του οικισμού.
Μέτσοβο. Ξύλινος διάκοσμος προστέγου εισόδου, όπου εμφαντικά παρουσιάζεται ο ήλιος και τα σταλάγματα της βροχής.
Μηλιά. Τύπος τρίχωρου σπιτιού της περιοχής με κεπέγκι.
Μηλιά. Τυπικό νεώτερο κεπέγκι με αέτωμα, το οποίο παλιότερα δεν συνηθιζόταν.
Συρράκο. Το κέντρο του χωριού με την εκκλησία και το χαρακτηριστικό ηπειρώτικο καμπαναριό.
Μηλιά. Δρόμος με καλντερίμι και τυπικές μορφές δόμησης σπιτιών.
Μηλιά. Δρόμος και κατασκευές από αυλακωτή λαμαρίνα, που ευρύτερα χρησιμοποιήθηκε μετά τη καταστροφή με πυρπόληση του οικισμού.

Ήχοι - Βίντεο
Δεν υπάρχουν αρχεία ήχου και βίντεο.

Σχετικοί Σύνδεσμοι
Δεν υπάρχουν σχετικοί σύνδεσμοι.

Άλλα Αρχεία
Δεν υπάρχουν αρχεία.
ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ
Παλιά Γιάννινα
Ιωαννίνων Εγκώμιον
Μέτσοβο
ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ
Ήπειρος
Ιωάννινα
Μέτσοβο: ΥΠΟΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ Ολες οι κατηγορίες
Δεν υπάρχουν υποκατηγορίες στη Θεματική Κατηγορία που επιλέξατε.

14/07/2008
Μέτσοβο Βασίλης Αν. Χαρίσης, αρχιτέκτων

Βασίλης Αν. Χαρίσης

© Δήμος Ιωαννιτών
προεπισκόπηση εκτύπωσης

Το Μέτσοβο βρίσκεται στα Α-ΒΑ των 'Ιωαννίνων, σε απόσταση περίπου 55 χλμ. ανατολικά του δρόμου πού συνδέει την Ήπειρο με τη Θεσσαλία. Ήταν ανέκαθεν 'ένας από τούς πιο ενεργούς οικισμούς της χώρας. Διοικητικά ανήκει στο νομό 'Ιωαννίνων και εκκλησιαστικά στην 'Ιερή Μητρόπολη 'Ιωαννίνων (είκ.3).
Η περιοχή Μετσόβου είναι μέρος της οροσειράς της Πίνδου και οριοθετείται από τις κορυφογραμμές της Κατάρας (ύψ. 1801 μ.), του Ζυγού (ύψ. 1650 μ.) και του Περιστερίου (με το μεγαλύτερο ύψος των 2295 μ,). 'Από την περιοχή αύτή πηγάζει ολόκληρο το ποτάμιο σύστημα της Κεντρικής 'Ελλάδας, πού συνίσταται από τον 'Αώο, τον 'Αχελώο, τον 'ʼραχθο, τον Πηνειό και τον 'Αλιάκμονα. Δεδομένου, τέλος, ότι το σύνολο της 'έκτασης είναι αδιάτμητος ορεινός όγκος, αφού οι πηγές των ποταμών δεν είναι εμπόδιο αδιαπέραστο, ή περιοχή αύτή είναι το «κλειδί» των διαβάσεων από την Ήπειρο προς τη Θεσσαλία και τη Δυτική Μακεδονία.
Η χλωρίδα της περιοχής διαφοροποιείται κατά τόπους, ανάλογα με τη γεωλογική σύσταση των εδαφών, Έτσι στα ανατολικά, όπου κυριαρχεί ο πρασινόλιθος, επικρατούν τα δάση και τα βοσκοτόπια. Στα δυτικά, όπου κυριαρχεί ο ασβεστόλιθος, τα μέρη είναι τελείως άγονα, και στο μέσο, όπου κυριαρχεί ο φλύσχης, υπάρχουν άφθονα νερά, 'έντονη βλάστηση και καρποφόρα δέντρα. Στην περιοχή αύτή του φλύσχη, όπου βρίσκεται και το Μέτσοβο, συναντώνται 'έντονα, φαινόμενα κατολισθήσεων. Το κλίμα είναι καθαρά ηπειρωτικό με τον ψηλότερο δείκτη βροχόπτωσης στην 'Ελλάδα - εκτός της Κέρκυρας - με πολύ χαμηλές θερμοκρασίες και χιόνια πού φτάνουν ακόμα και τα δύο μέτρα.
Κάτω από αυτές τις κλιματολογικές συνθήκες, το ορεινό του εδάφους και τη βλάστηση, είναι φυσικό ή περιοχή να αποτελεί βιότοπο για άγρια ζώα, όπως λύκους, αρκούδες κ.α.
Οι κυριότεροι φυσικοί πόροι είναι τα δάση της μαύρης πεύκης και της άξιας, καθώς και τα βοσκοτόπια, από τα όποία τα πιο σημαντικά βρίσκονται στις Πολιτσιές, στα βόρεια του Μετσόβου, 'Η γεωργική παραγωγή είναι ασήμαντη. Για το λόγο αυτό και ή κύρια απασχόληση των κατοίκων είναι ή κτηνοτροφία και ή υλοτομία.
Οι κάτοικοι της περιοχής είναι βλάχοι και αποκαλούνται «κουτσόβλαχοι» η «μπουρτζόβλαχοι», 'Εποχιακά, κυρίως παλιότερα, μετακινoύνταν ομαδικά με τα κοπάδια τους από τα ψηλά βοσκοτόπια στους κάμπους της Θεσσαλίας και τα παράλια της Ηπείρου.







Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ


Το φυσικό περιβάλλον του Μετσόβου έχει αναντίρρητα το δικό του ύφος (είκ. 1,2,5). Προκαλεί και επιβάλλει τη συγκίνηση του 'Υψηλού, την αναδρομή σε θεογονικά. Φαινόμενα και την εικασία του κοσμικού «γίγνεσθαι», Καθώς ο οικισμός βρίσκεται στα ανατολικά απότομης μεγάλης πλαγιάς, δείχνει να στέκει ανάμεσα γης και ουρανού. Στα αριστερά του έχει τις κορφές της Κατάρας με τα μαυροπράσινα χρώματα και τις νεροφαγιές πού μοιάζουν να σκίζουν τα σωθικά της γης. Στα δεξιά του έχει τους θεόρατους γκριζογάλανους τιτανικούς όγκους του Περιστεριού, όπου, σχεδόν όλο το χρόνο, θωρείς πότε κατάλευκη, πότε μαβιά και πότε ασπρογάλανη την κορφή του. Και μπροστά, στη μέση, έχει το Ζυγό, γεμάτο με οξιές και λιβάδια, πού στο χρόνο αλλάζουν χρώματα, έτσι ώστε να ξεθαρρεύεις από τις ομορφιές και να τρέχεις ονειρικά σε άλλους κόσμους. Είναι άραγε τυχαίο ότι η Κατάρα είναι αριστερά, το Περιστέρι στα δεξιά και ο Ζυγός, σύμβολο του μέτρου και της δικαιοσύνης των αντιθέσεων, είναι στο μέσον; Και είναι, ακόμη, τυχαίο ότι το Περιστέρι με την κορφή του σημαδεύει προς τη διεύθυνση της Δωδώνης και θυμίζει τα μυθικά περιστέρια πού την όρισαν τόπο ιερό και έδρα του «Κοινοϋ των Ήπειρωτών», σύμβολο πίστης, ομόνοιας και ειρήνης; Αλλά και αν όλα αυτά είναι τυχαία, δεν μπορούμε παρά να δεχτούμε πώς τα άρρητα μηνύματά τους φόρτιζαν την καρδιά και το νου των ανθρώπων και προσδιόριζαν την καθημερινή πράξη.
Σ’ αυτό τον τόπο της Πίνδου με τις αμέτρητες κορφές και τις χαράδρες πού από τα ύψη του ουρανού φτάνουν στα έγκατα της Γης, από το φωτεινό κόσμο των Θεών κατεβαίνουν στο χθόνιο κόσμο του 'ʼδη, σ' αυτό τον τόπο πού πηγάζουν όλα τα ποτάμια σαν να αναδύονται από την καρδιά της' Ελλάδας, και τρέχουν προς την 'Ανατολή, τη Δύση, το Βορρά και το Νότο, ο άξονας ουρανός-Γη και οι κοσμικοί άξονες προς τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα αποκτούν σαφή και εμφαντική παρουσία. Αυτός ο τόπος θυμίζει, με την ταυτότητα της εικόνας, τη «Δελφύα» Γη, σύμβολο της παγκοσμιότητας, όπως καί το κέντρο της βιβλικής παράδεισος με το δέντρο της ζωής και τα ποτάμια πού αναδύονται και τρέχουν προς τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα.






Το Μέτσοβο (αλλά και τα άλλα χωριά) βλέπει σε κάθε ώρα και εποχή τον ορίζοντα ως το πιο δραματικό όριο της πάλης μεταξύ ουρανού και Γης. Βλέπει τις κορυφογραμμές ως όριο πού φανερώνουν ως πού φτάνει ή ορμή του ουρανού και πόσο ο θυμός της Γης αντέχει (είκ. 18). Και όπως θα' λέγε ο Ποιητής, βλέπει τον ορίζοντα ως «μεταίχμιο της Γης και του ουρανού, όπου το ένα στο άλλο εκτεινόμενο, ένα τα δύο κάνει...». Στο Μέτσοβο θεωρείς τις κορφές να, κατηφορίζουν χωρίς σταματημό από τα ουράνια ψηλά για να σμίξουν στα κατάβαθα της χαράδρας, όπου οι χθόνιες δυνάμεις και τα νερά τρέφουν τα χώματα και δίνουν δύναμη στις μοσχοβολιές, στα κελαηδίσματα και σε ό,τι άλλο χρειάζεται το τραγούδι της ομορφιάς την άνοιξη, το καλοκαίρι, να γίνει ψαλμός και θυμίαμα της δόξας του σύμπαντος κόσμου.
Και ακόμα γίνεσαι θεατής της αέναης μεταμόρφωσης του Ουρανού, πού άλλοτε ως δύναμη κεραυνού και θυμός βροντής, άλλοτε ως χάδι σύννεφου και χνώτο αντάρας, άλλοτε ως ξανθό καφτερό φως και θέρμη, φτάνει ως τη Γη, για να γεννηθεί ό,τι τρέφει τη χαρά της ψυχής και τη μέριμνα της καθημερινότητας.
Σ’ αυτό τον τόπο του θεογονικου "γίγνεσθαι» δεν υπάρχουν περιθώρια συμβιβασμών. Για να επιβιώσεις πρέπει να ταυτιστείς με τον τόπο, κατά τον πανάρχαιο λόγο του "ομολογουμένως ζείν». . Ομολογουμένως προς τον τόπο και επομένως ομόλογα προς το λόγο της δημιουργίας. Έτσι λοιπόν ο κόσμος αυτός, και συνακόλουθα ο λόγος του, ορίζει τον τρόπο ζωής και κατ' ανάγκη τρέφει το νου και την καρδιά των ανθρώπων, για να γίνει μύθος και παραμύθι, τραγούδι και χορός, κέντημα και σπίτι' να γίνει πίστη, τρόπος ζωής, έργο.









* Τ. Ψαροβασίλης, Τό Μέτσοβο, 'Αθήνα 1958, 19: ,,' Ο Μετσοβίτης 'Όκκας πού πάμπτωχος πέθανε ατό κρύο, άφησε ένα τάληρο μέ τό σημείωμα 'Υιά τόν έρανο τοϋ Πανεπιστημίου'. Καί θυμίζει τό είιαγγελικόν: 'πάντες γάρ ούτοι εκ τοϋ περισσεύοντος έβαλον, αύτη δέ (ή χήρα) εκ τοϋ ίιστερήματος πάντα τόν Βίον όν είχεν έβαλε...