Αναζητήστε στην Πύλη

Σύνθετη αναζήτηση
 
Αρχική 16 Σεπτεμβρίου 2019
Έλληνες Ευεργέτες Εθνικοί Ευεργέτες καταγόμενοι από την Ήπειρο και την υπόλοιπη Ελλάδα Η Αθήνα των Ευεργετών Ήπειρος Ιωάννινα

ʼποψη της Αθήνας στα μέσα το 19ου αιώνα.
Η Πλατεία Συντάγματος με ιππίλατα τραμ
Η Αθήνα την εποχή του Ανδριανού
Αναπαράσταση του θεάτρου του Διονύσου
Αναμνηστικό μετάλλιο
Ανδρέας Συγγρός

Ήχοι - Βίντεο
Δεν υπάρχουν αρχεία ήχου και βίντεο.

Σχετικοί Σύνδεσμοι
Δεν υπάρχουν σχετικοί σύνδεσμοι.

Άλλα Αρχεία
Δεν υπάρχουν αρχεία.
ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ
Η Αθήνα των Ευεργετών
ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ
Ήπειρος
Ιωάννινα
Η Αθήνα των Ευεργετών: ΥΠΟΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ Ολες οι κατηγορίες
Δεν υπάρχουν υποκατηγορίες στη Θεματική Κατηγορία που επιλέξατε.

25/09/2008
Η πνευματική κληρονομιά του Έθνους

Δήμος Αθηναίων

© Δήμος Ιωαννιτών
προεπισκόπηση εκτύπωσης

Με τη δημιουργία του Ελεύθερου Ελληνικού Κράτους ο Ιωάννης Καποδίστριας ίδρυσε το 1828, στα πλαίσια το Ιδρύματος του Ορφανοτροφείου, το Κεντρικό Σχολείο, τις Τυπογραφίες της Κυβερνήσεως, το Εθνικό Μουσείο και τη Βιβλιοθήκη για τους μαθητές και τους φιλόμουσους, διορίζοντας επιστάτη τον λόγιο κερκυραίο Ανδρέα Μουστοξύδη. Για τη σύσταση της βιβλιοθήκης είχε προηγηθεί το 1824 το άρθρο του Ελβετού φιλέλληνα Ιωάννη-Ιάκωβου Μάγερ στα "Ελληνικά Χρονικά" (Μεσολόγγι) με τίτλο "Περί σχηματισμού Εθνικής Ελληνικής Βιβλιοθήκης και περί φιλολογίας" όπου αναφέρονται πως "Δεν πρέπει ποσώς ο κατά του τυράννου πόλεμος να εμποδίσει τους Έλληνες τα παλαιά της παιδείας φώτα...και δια να αποκτήσωμεν και πάλιν όλας εκείνας τας ωραιότητας, είναι ανάγκη να συσταθή εθνική βιβλιοθήκη. Προσκαλούνται επομένως πάντες οι αγαπώντες την πηγήν των τεχνών και επιστημών να συνεισφέρωσιν εις την σύστασιν ταύτης της βιβλιοθήκης..."

Οι σκέψεις αυτές του Μάγερ βρήκαν αμέσως συναισθηματική απήχηση στους Έλληνες και άρχισαν οι πρώτες δωρεές βιβλίων: το 1825 του Γ. Ριζάρη από τη Μόσχα 28 τόμοι με διάφορα συγγράμματα του Κοραή, το 1826 της αδελφότητας Ζωσιμάδων 1008 τόμοι, του Α. Μαύρου 600 τόμοι, του Γέροντα Κοραή 200 τόμοι, το 1828 των αδελφών Ράλλη από ,το Λονδίνο, του Ζανή Βλαστού, του Αμβρόσιου Ράλλη και του Ιω. Ρώτα από την Τεργέστη 250 τόμοι. Τα 2.086 αυτά βιβλία αποτέλεσαν τον πυρήνα της πρώτης βιβλιοθήκης, που άρχισε να εμπλουτίζεται πάλι, με την εγκύκλιο του Καποδίστρια "προς τους Εκτάκτους Επιτρόπους και Προσωρινούς Διοικητάς" για να αναζητήσουν "τα χειρόγραφα, τα βιβλία παλαιών εκδόσεων και περγαμηνάς... επισκεπτόμενοι αυτοπροσώπως τα μοναστήρια και παλαιάς εκκλησίας και πολλαχού οικίας ιδιωτών τα οποία θέλουν αγοράσει εξ ονόματος της Κυβερνήσεως ή ανταλλάττει με άλλα βιβλία..." (Ναύπλιο 2 Δεκεμβρίου 1829).

Διαπιστώνεται επομένως ότι από τη διάρκεια της Επανάστασης έχει ήδη αφενός μεν καταγραφεί η ανάγκη δημιουργίας της Εθνικής Βιβλιοθήκης, η οποία θα αποκτήσει "τας ωραιότητας" και θα διασώσει τα ελληνικά βιβλία και χειρόγραφα και αφετέρου δε η ευγενής προσφορά των Ελλήνων απανταχού της γης να δωρίσουν υλικό και να συμβάλλουν στη σύσταση της βιβλιοθήκης.

Στις 28 Μαΐου του 1832 η βιβλιοθήκη ονομάζεται "Δημόσιος Βιβλιοθήκη" και ορίζεται επιστάτης ο διδάσκαλος Γεώργιος Γεννάδιος, ο οποίος συνέταξε τον πρώτο κατάλογο των βιβλίων και των χειρόγραφων κωδίκων.

Το 1834 η Δημόσια Βιβλιοθήκη μεταφέρεται στην Αθήνα, τη νέα πρωτεύουσα του Ελληνικού Κράτους και αναπτύσσεται στο Λουτρό (τουρκικό κτίσμα του 170υ αι.) στη ρωμαϊκή αγορά. Από εκεί μεταφέρεται στο κτήριο του σημερινού Α' Γυμνασίου στην Πλάκα, στη βυζαντινή εκκλησία του Αγ. Ελευθερίου -δίπλα στη Μητρόπολη- ενώ ορισμένα κιβώτια με βιβλία τοποθετήθηκαν σε χώρους του μοναστηριού της Καισαριανής. Ήδη οι συλλογές της είχαν αρχίσει να αυξάνονται με πολύ και πολύτιμο υλικό. Το γεγονός αυτό εκτιμήθηκε και προκάλεσε τον ίδιο χρόνο τη δημοσίευση βασιλικού διατάγματος σύμφωνα με το οποίο "εις τας Αθήνας, την καθέδραν της Κυβερνήσεως, της Ακαδημίας των επιστημών, της των ωραίων τεχνών και του Πανδιδακτηρίου θέλει ανεγερθεί Κεντρική Δημόσιος Βιβλιοθήκη... και θέλουν κατατίθεσθαι όλα τα πολύτιμα χειρόγραφα και βιβλία. Οι συντάκτες και οι εκδότες, βιβλίων και εφημεpίδων καταθέτoυν ένα αντίτυπο του συγγράμματος τους. Ήδη η βιβλιοθήκη στοχεύει στη δομή μιας εθνικής βιβλιοθήκης, με τον πρώτο νόμο περί υποχρεωτικής κατάθεσης βιβλίων. Παράλληλα όμως με την κρατική μέριμνα για τον εμπλουτισμό της, η βιβλιοθήκη δέχεται πολλές δωρεές βιβλιακού υλικού, όπως αυτές των Χριστόφορου και Κωνσταντίνου Σακελλαρίου (5.400 τόμοι), του βαρόνου Κωνστ. Βέλλιου (1.886 τόμοι), καθώς και υλικό από αγορές ιδιωτικών βιβλιοθηκών όπως αυτές του Δημητρίου Ποστολάκα (1.995 τόμοι), της βασιλικής Γεωγραφικής Υπηρεσίας του Λονδίνου και άλλες.

Το 1842 η Δημόσια Βιβλιοθήκη που αριθμούσε 35.000 τόμους ενώθηκε με τη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου (15.000 τόμους) και στεγάστηκαν σε δώδεκα αίθουσες -εξαρχής σχεδιασμένες για το σκοπό αυτό- στον πρώτο όροφο του Πανεπιστημίου. Μαζί στεγάστηκε και η Νομισματική Συλλογή, ως τμήμα της Δημόσιας Βιβλιοθήκης. Έφορος (Διευθυντής) ορίστηκε ο κεφαλονίτης λόγιος Γεώργιος Κοζάκης- Τυπάλδος, ο οποίος φρόντισε για πολλές αξιόλογες δωρεές βιβλίων από βασιλείς και ηγεμόνες χωρών της Ευρώπης.

Το 1866 ο βασιλιάς Γεώργιος με διάταγμά του επιτρέπει τη συλλογή συνδρομών εντός και εκτός του Κράτους "προς ανέγερσιν καταστήματος της Εθνικής Βιβλιοθήκης". Τα ονόματα των προσφερόντων δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και τα χρήματα διαβιβάζονται στον Έφορο της Βιβλιοθήκης που τα καταθέτει στην Εθνική Τράπεζα επί τόκω. Η προσφορά χρηματικών ποσών από απλούς ανθρώπους, απ' όλο τον ελληνικό χώρο είναι ιδιαίτερα συγκινητική. Παράλληλα, ο Έφορος Κ. Φρεαρίτης δημοσιεύει προκήρυξη "Προς τους απανταχού Έλληνας και τους φιλομούσους Ομογενείς" με την οποία τους καλεί να συνεισφέρουν για την ανέγερση μεγαλοπρεπούς μεγάρου "κατοικητήριον της διανοίας απάσης της ανθρωπότητος, την εθνικήν του γένους βιβλιοθήκην".

Ενώ οι Εθνικές Βιβλιοθήκες των άλλων ευρωπαϊκών κρατών ξεκινούν με τις πλούσιες βιβλιοθήκες των ηγεμόνων τους η Ελλάδα στρέφεται και "προσκαλεί πάντα ανεξεραίτως τα τέκναν αυτής ίνα κοινή μετάσχωσι της αθανάτου τιμής της ανεγέρσεως της πρώτης εν Αθήναις Βιβλιοθήκης του Έθνους ".

Το μεγαλόπρεπο όμως κτήριο ανεγείρεται, επιπλώνεται και ηλεκτροδοτείται με τη γενναία χρηματοδότηση των Κεφαλλήνων αδελφών Παναγή, Μαρίνου και Ανδρέα Βαλλιάνων. Στις 16 Μαρτίου 1888 τέθηκε, με εντυπωσιακή τελετή, ο θεμέλιος λίθος του οικοδομήματος που το εμβαδόν του είναι 2.030 τ.μ., σε έκταση οικοπέδου 6.732 τ.μ. και το συνολικό του κόστος ανήλθε σε 2.700.000 δρχ. ποσό που καταβλήθηκε από τους ευεργέτες. " Τα σχέδια του κτηρίου εκπόνησε δωρεάν ο Δανός αρχιτέκτονας Θεόφιλος Χάνσεν και η επίβλεψη της ανέγερσης και του εξοπλισμού έγινε από τον Ερνέστο Τσίλλερ και ειδική επιτροπή.

Στις 6 Ιουνίου 1903 ο Θεόδωρος Δεληγιάννης παρέλαβε για την ελληνική κυβέρνηση "τη δωρεά προς το δημόσιον" των Βαλλιάνων, και τότε 250.000 τόμοι βιβλίων μεταφέρθηκαν από το κτήριο του Πανεπιστημίου στο νεοκλασικό μαρμάρινο της Εθνικής Βιβλιοθήκης, μέσω μιας ξύλινης γέφυρας και με προσωπική επιστασία του Διευθυντή της Γ. Κωνσταντινίδη.