Αναζητήστε στην Πύλη

Σύνθετη αναζήτηση
 
Αρχική 21 Σεπτεμβρίου 2019
Έλληνες Ευεργέτες Εθνικοί Ευεργέτες καταγόμενοι από την Ήπειρο και την υπόλοιπη Ελλάδα Η Αθήνα των Ευεργετών Ήπειρος Ιωάννινα

Ανδριάς του Ιωάννη Βαρβάκη

Ήχοι - Βίντεο
Δεν υπάρχουν αρχεία ήχου και βίντεο.

Σχετικοί Σύνδεσμοι
Δεν υπάρχουν σχετικοί σύνδεσμοι.

Άλλα Αρχεία
Δεν υπάρχουν αρχεία.
ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ
Η Αθήνα των Ευεργετών
ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ
Ήπειρος
Ιωάννινα
Η Αθήνα των Ευεργετών: ΥΠΟΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ Ολες οι κατηγορίες
Δεν υπάρχουν υποκατηγορίες στη Θεματική Κατηγορία που επιλέξατε.

25/09/2008
Ο ελληνισμός της διασποράς και οι Εθνικοί ευεργέτες

Δήμος Αθηναίων

© Δήμος Ιωαννιτών
προεπισκόπηση εκτύπωσης

H μεγαλύτερη όμως, μετανάστευση Ελλήνων στη Ρωσία συνέβηκε κυρίως μετά τον πρώτο ρωσοτουρκικό πόλεμο του 1768-1774 και την υπογραφή της συνθήκης του Κιουτσούκ – Καίναρτζή το 1774. Τότε χιλιάδες Έλληνες, ιδίως από τα νησιά του Αιγαίου, επιβιβάστηκαν το 1775 στα πλοία της ρωσικής μοίρας και μετανάστευσαν στην Ρωσία ποθώντας ν' απαλλαγούν από τα δεινά της σκλαβιάς: συχνά έπειτα ρωσικά πλοία με ελληνικές οικογένειες των Νησιών και της Πελοποννήσου περνούσαν εμπρός από την Κωνσταντινούπολη με προορισμό την Αζοφική, που την ονειρεύονταν σαν επίγειο παράδεισο. Η κίνηση αυτή των Ελλήνων προς την Ρωσία είναι το μεγαλύτερο φαινόμενο μετοικεσίας προς την χώρα αυτή κατά τη διάρκεια των αιώνων.(3)

Η Μαρία Θηρεσία, αυτοκράτειρα της Αυστρουγγαρίας, βλέποντας τους Έλληνες να προτιμούν τη Ρωσία για να εγκατασταθούν ως πάροικοι, και θέλοντας ν' ανακόψει κάπως τη συρροή τους προς τα νέα εδάφη, που απελευθέρωσαν ο Πέτρος ο Μέγας και η Αικατερίνη από τους Τούρκους, για να επωφεληθεί και αυτή από την προσέλευση Ελλήνων, των ζωτικών αυτών στοιχείων, παραχώρησε προς αυτούς πολλά προνόμια (4). Μολαταύτα το ελληνικό μεταναστευτικό ρεύμα προς τη Ρωσία είναι το μεγαλύτερο.

Συμπερασματικά λοιπόν, πρέπει να δηλώσουμε πως οι περισσότεροι Έλληνες ευεργέτες προέρχονται από τη Ρωσία, όπου δημιούργησαν τον πλούτον τους. Αυτό διαπιστώνεται εύκολα αν απλώς κοιτάξει και μελετήσει κανείς το "Μητρώον των εις την άμεσον διαχείρισιν και των εις την εποπτείαν του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων υπαγομένων κληροδοτημάτων"(5) όπου αναγράφονται εικοσιτέσσερα κληροδοτήματα, που προέρχονται από τη Ρωσία και τα οποία αντιπροσωπεύουν τεράστια ποσά ανερχόμενα τότε σε πολλά εκατομμύρια δραχμές. Ανάμεσα σ' αυτά είναι οι προσφορές των αδελφών Ζωσιμάδων, του Νικολάου Δημ. Κρήτσκη (1817), του Ιωάννη Βαρβάκη (1824-25), του Γρηγορίου Μαρασλή, του Μαρίνου Βαλλιάνου, του Μάνθου και Γεωργίου Ριζάρη, του Ιωάννη Τριανταφύλλου Δόμπολη (ή Ντόμπολη), του Ζώη Καπλάνη και πολλών άλλων σημαντικών αν και όχι τόσο γνωστών.

Ακολουθούν εκείνοι που προέρχονται από την Αυστρουγγαρία, όπως οι Γεώργιος και Σίμων Σίνας, ο Στέργιος Δούμπας και ο Γεώργιος Σταύρου από τη Ρουμανία (Μολδοβλαχία, Βουκουρέστι) οι: Απόστολος Αρσάκης, Ευάγγελος και Κωνσταντίνος Ζάππας, Παναγιώτης Τριανταφυλλίδης. Από την Ιταλία (Τεργέστη), Γαλλία και Αγγλία, οι: Νικόλαος Στουρνάρης, Μιχαήλ Τοσίτσας, Δημήτριος Πλατυγένης, και Κωνσταντίνος Ιπλιξής-Ιωνίδης από την Αίγυπτον οι: Γεώργιος Αβέρωφ, Εμμανουήλ Μπενάκης και πολλοί άλλοι.-

Εδώ, νομίζω, ότι πρέπει ν' αναφερθεί ένας ιδιότυπος Ευεργέτης ο Δημήτριος Γαλανός, ο Αθηναίος (γεννήθηκε το 1760), ο οποίος πεθαίνοντας άφησε χρηματική περιουσία μόνον ογδόντα χιλιάδες δραχμές μετρητά, όμως ο θησαυρός που κληροδότησε στην πατρίδα του, την Αθήνα, την Ελλάδα είναι ανεκτίμητος. Συγκεκριμένα άφησε στην Ακαδημία των Αθηνών όλα τα χειρόγραφα των μεταφράσεών του από τη βραχμανική διάλεκτο στην ελληνική γλώσσα των σοφότερων ινδικών συγγραμμάτων, που έκανε στα σαράντα χρόνια διαμονής και μελέτης στο Μπενάρες (Βαρανάσι) των Ινδιών, και όλα τα παμπάλαια σανσκριτικά βιβλία, που απέκτησε εκεί, μοναδικά στο είδος τους (6).

Κλείνοντας το σημείωμα τούτο, οφείλουμε να κάνουμε και την ακόλουθη επισήμανση: οι περισσότεροι από τους μεγάλους Εθνικούς Ευεργέτες κατάγονται από την Ήπειρο, Βόρειο και Νότιον, όπως οι Ζωσιμάδες, οι Ριζάρηδες, ο Καπλάνης, ο Ντόμπολης, ο Αρσάκης, οι Ζάππαι, οι Σίναι, ο Σταύρου, ο Στουρνάρης, ο Τοσίτσας, ο Αβέρωφ και άλλοι.

Ακόμη, πρέπει να γνωρίζουμε, ότι οι Εθνικοί μας Ευεργέτες δεν πρόσφεραν μόνο στον τόπο τους, στους στενά εννοούμενους συμπατριώτες τους, ούτε μόνο στο Ελληνικό Έθνος. Ευεργέτησαν και τις χώρες που έζησαν, εργάστηκαν και πλούτησαν. Το πέρασμά τους από την Αίγυπτο, την Αυστρουγγαρία, τη Ρουμανία, τη Ρωσία, άφησε τα έργα της στοργής τους και της αγάπης τους στη δεύτερη πατρίδα τους. Τα ποσά, που δαπάνησαν για κοινωφελή έργα, για φιλανθρωπικά ιδρύματα, για εθνικά κτήρια, είναι αμύθητα. Γι' αυτό τιμήθηκαν και εκεί, στους τόπους υποδοχής π.χ. ο Ιωάννης Βαρβάκης τιμήθηκε με όλη την κλίμακα των τιμών από τρεις τσάρους της Ρωσίας, ως μέγας Ευεργέτης της πατρίδας Ρωσίας. Το ίδιο έγινε και για τους Σίνες, πατέρα και γιο, από τον Αυτοκράτορα της Αυστρίας, ως ελάχιστη ευγνωμοσύνη για τους πρώτους σιδηροδρόμους που έφτιαξαν στην Αυστρία και τη μεγάλη γέφυρα της Βουδαπέστης στο Δούναβη.

Η Αθήνα, τέλος, ως Πρωτεύουσα πόλη του νέου ελληνικού κράτους, ευνοήθηκε, ως ήταν φυσικό, απλόχερα από τα κληροδοτήματα των Ευεργετών, καθώς διακοσμήθηκε από μεγαλοπρεπή κτήρια και ιδρύματα. Οι κληροδοτήσαντες τα ποσά, την ώρα που έγραφαν τις διαθήκες τους δεν διανοήθηκαν, ούτε καν υποπτεύθηκαν πως η Αθήνα, η μικρή κωμόπολη, θα γινόταν πάλι σπουδαία πόλη. Όμως συνέβαλαν στη δόξα της, να ξαναπάρει τη θέση που της έπρεπε ως πρωτεύουσα, όχι της Ελλάδας, αλλά του Ελληνικού Πολιτισμού.