Αναζητήστε στην Πύλη

Σύνθετη αναζήτηση
 
Αρχική 06 Δεκεμβρίου 2019
Πολιτισμός Εκδόσεις για τα γεφύρια της Ηπείρου Τα 55 πέτρινα γεφύρια του Αράχθου Ήπειρος Ιωάννινα

Ήχοι - Βίντεο
Δεν υπάρχουν αρχεία ήχου και βίντεο.

Σχετικοί Σύνδεσμοι
Δεν υπάρχουν σχετικοί σύνδεσμοι.

Άλλα Αρχεία
Δεν υπάρχουν αρχεία.
ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ
Το γεφύρι και ο Ηπειρώτης
Τα Ηπειρώτικα γεφύρια
Τα 55 πέτρινα γεφύρια του Αράχθου
ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ
Ήπειρος
Ιωάννινα
Τα 55 πέτρινα γεφύρια του Αράχθου: ΥΠΟΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ Ολες οι κατηγορίες
Δεν υπάρχουν υποκατηγορίες στη Θεματική Κατηγορία που επιλέξατε.

30/10/2008
Ανθρωποθυσίες

Αριστείδης Σχισμένος

© Δήμος Ιωαννιτών
προεπισκόπηση εκτύπωσης

Κεφάλαιο Θ' Ανθρωποθυσίες: Μύθος και πραγματικότητα.
ʼνθρωπος θα κέρδιζε και θα αποσπούσε την εύνοια, την αγάπη και τη συμπαράσταση τους.

Μάλιστα, στις αρχαίες θρησκείες, η λατρεία αποτελούσε σημαντικότατο μέρος της ζωής του ανθρώπου και η θυσία το κυριότερο μέρος της λατρείας του. πους των θεών: ιερείς, μάντεις μυσταγωγούς κ.λπ. Μάλιστα επικρατούσε η αίσθηση ότι, όσο ακριβότερα και πολυτιμότερα ήταν τα προσφερόμενα δώρα, τόσο εντονότερο θα ήταν και το επιδιωκόμενο ενδιαφέρον και μεγαλύτερη η στοχευόμενη ευμένεια Οι θυσίες αυτές, για κάποια χρόνια ευρύνθηκαν σε ευγενή ζώα και πτηνά με τα οποία σχετίζονταν οι Θεοί, επεκτάθηκαν σε σπάνια ποτά (γάλα, κρασί, νέκταρ κ.λ.π) και σπάνιες τροφές (μέλι, αμβροσία), για να καταλήξουν στις αποτρόπαιες και φρικιαστικές ανθρωποθυσίες. Πρόκειται για ένα παμπάλαιο λατρευτικό έθιμο κατά το οποίο οι Θεοί δεν ικανοποιούνταν με τα συνηθισμένα αναθήματα και απαιτούσαν ανώτερη θυσία, κάποιου προσώπου από τον κύκλο των προσφιλέστερων και κομψότερων.

Ανθρωποθυσίες συναντάμε σε ολόκληρη την ανθρωπότητα, αλλά πολυπληθείς
συναντάμε στη Ρώμη, όπου ο Οκταβιανός θυσιάζει στο βωμό του Ιουλίου Καίσαρα τετρακόσιους ιππότες και γερουσιαστές της αντίθετης παράταξης. Οι μαζικές θυσίες στο Μεξικού πέντε χιλιάδων και είκοσι χιλιάδων ανθρώπων για μια και μόνον φορά, προκαλούν φρίκη και σοκάρουν την κοινή γνώμη. Ακόμη και στην Παλαιά Διαθήκη αναφέρεται θυσία, όπως εκείνης της κόρης του Ιεφθαέ (Κριτ. IA. 30-40) παρόλο που απαγορευόταν αυστηρότατα η ανθρωποθυσία (Λευ. ΙΗ,21 Οι μαρτυρίες από τα μυθικά και ιστορικά χρόνια μας βεβαιώνουν ότι και στην ; την Αρκαδία τελούνταν ανθρωποθυσία βρέφους.

Απαντάμε στοιχεία για περιστασιακές εθελοντικές θυσίες, οι οποίες αποσκοπούσαν στην εξουδετέρωση δυσμενών συνθηκών (άπνοια, θαλασσοταραχή, ανεάζεται ο Μενοικέας, η Μακαρία, η ʼγραυλος και τρεις Πέρσες αιχμάλωτοι, πριν από τη Ναυμαχία της Σαλαμίνας (Πλουτ . θεμ. 13). Καθαρτικού και αποτρεπτικού χαρακτήρα ανθρωποθυσίες βρίσκουμε στην εξουδετέρωση του Κυλώνειου ʼγους με τη θυσία δύο νεκρών Αθηναίων (Αθην. ΙΓ" 602 C), των επαιτών στη Μασσαλία, της Αστυδάμειας μετά την άλωση της. Στις ανθρωποθυσίες ταφικού χαρακτήρα, όπου απαιτούνταν η συνοδεία του νεκρού από προσφιλή του άτομα, έχουμε τη σφαγή της Πολυξένης στον Τύμβο του Αχιλλέα, την ταυτόχρονη ταφή του βασιλιά και της βασίλισσας στα Δένδρα, την αυτοκτονία της Ευάνδης και Λαοδάμειας, για να συνταφούν με τους συζύγους τους και τη θυσία στην πυρά 12 νεαρών Τρώων στον τάφο του Πατρόκλου.

Ακόμη έχουμε την περίπτωση της θυσίας Μεσσήνιων αιχμαλώτων στον τάφο του Φιλοποίμενα (Πλουτ. Φιλοπ. 21) και στη Σαλαμίνα της Κύπρου τη θυσία ενός άνδρα, κάθε χρόνο στον τάφο του Διομήδη (Παυσ. Περί εγκρ. Β. 54). Χωρίς καμιά αμφιβολία, η ανθρωποθυσία αποτελούσε για την αρχαία Ελληνική λατρεία μια πραγματικότητα και ίσως να πραγματοποιούνταν ακόμη περισσότερες, αλλά ο μυστικός τρόπος εκτέλεσης πολλών και η απαγόρευση παροχής πληροφοριών να συνετέλεσαν στη μη καταγραφή και διάσωσή τους. Με το πέρασμα του χρόνου, της ανάπτυξης του ορθολογισμού και της φιλανθρωπίας, ανέβηκε το πολιτιστικό επίπεδο, το οποίο βοήθησε στην αντικατάσταση των ανθρωπίνων θυμάτων με τη θυσία ζώων ή άλλης κατηγορίας θυμάτων.

Η ύπαρξη και η εκτέλεση, έστω και σποραδικών μεγάλων έργων απαιτεί πολλές και μεγάλες θυσίες (πολύμοχθα έργα) .Η αποδοχή των ανθρωποθυσιών, όχι οικεία προς τον ελληνικό λαό, ίσως ενός ζώου, σε περιοχές που δε συνηθιζόταν ανθρωποθυσίες. Μάλιστα επικρατούσε η Το θύμα, με τον τρόπο αυτό, μετατρεπόταν σε "στοιχειό" του οικοδομήματος που ήταν καταδικασμένε<; σε αποτυχία. Η άποψη αυτή φαίνεται να στηρίζεται στη δοξασία, ότι οι "δαιμονικές δυνάμεις" αυτές (διατάραξη της ισορροπίας της φύσης) και πληρώνει για τις παρεμβάσεις του (ολέθριες συνέπειες από τη διατάραξη των ισορροπιών).

Ο Νικ. Πολίτης δίνει την εξής ερμηνεία για τις απάνθρωπες ανθρωποθυσίες " ...προς στερέωσιν και προψύλαξιν από οιουδήποτε κινδύνου παντός κτίσματος απαιτείται να προσηλωθή εις αυτό ζώον, κατορυττόμενον εις τα θεμέλια ή εντοιχιζόμενον, όσον δι ευγενέστερον είναι το ζώον, τόσον μεγαλυτέραν θεωρείται σλαμβάνη κατά βούλησιν παντοίας μορφάς και είχεν ρώμην υπεράνθρωπον, προωρισμένη δε να φυλάττη και περιέπη το οικοδόμημα, εις το οποίον προσηλώθη, ήτο φοβερά εις τους επιχειρούντας να το παραβλάψωσι και ικανή να αποτρέπη τους απειλούντας αυτό κινδύνους. Το θύμα εγίνετο το στοιχειό του οιοδο- από τα τραγούδια του Ελληνικού λαού,Εν Αθήναις1914.

Περιπτώσεις θεμελίωσης γεφυριών, στις οποίες εναντιώνονται κάποιες υπερ- φυσικές δυνάμεις και απαιτούν για τον εξευμενισμό τους την παροχή ανθρωποθυσίας, εκτός από την περίπτωση του γεφυριού της ʼρτας, στην οποία εντοιχίζεται η γυναίκα του πρωτομάστορα, έχουμε στης "Τσυράς το ποτάμι" (Λάδωνα) με διπλοθυσία (ενός Αράπη και μιας γυναίκας), στην Αρτοτίνα της Δωρίδας, ό- που θεμελιώθηκε η γυναίκα του πρωτομάστορα κι ένας 'ʼράπης'" στο γεφύρι του Παπαστάθη στον ʼραχθο ποταμό, ανάμεσα από το Δρίσκο και την Πρίξα της Πίνδου, (Αράπη ς και κόκορας). Στην Έφεσο, όπως μας πληροφορεί ο Νικόλαος Πολίτης, αναφέρεται στο Συναξάρι του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου η εξής περίπτωση: Σ' ένα λουτρό κατοικούσε άγριος δαίμονας, ο οποίος κάθε τρίτο έτος έπνιγε μέσα σ' αυτό έναν νεαρό ή μια νεαρή και όταν σκάφτηκαν τα θεμέλια και έριξαν μέσα έναν νεαρό και μια νεαρή σταμάτησε το κακό. Ακόμη αναφέρει ο Νικ. Πολίτης περίπτωση ανθρωποθυσίας πολλών παρθένων σε δωδεκάμαρη γέφυρα στον ʼγιο Μάμαντα.
Εμβέλεια ανθρωποθυσιών σε κτίσματα.

Το απάνθρωπο αυτό έθιμο της ανθρωποθυσίας σε κατασκευές μεγάλων κτιρίων δεν είναι μόνον ελληνικό και δεν περιορίζεται στον ελλαδικό χώρο, αλλά παγκόσμιο και απαντιέται σε όλους σχεδόν τους λαούς της γης και σε όλες τις πολιτιστικές βαθμίδες. Ο Αρμορικανός μοναχός Neunius το 100 αιώνα μας πληροφορεί για την περίπτωση της κατασκευής κάστρου, από το βασιλιά Gorthigern, που έπεφτε κάθε, νύχτα, ώσπου οι Δρυίδες τον συμβούλευσαν να σκορπίσει αίμα παιδιών ορφανών από πατέρα, και ο βασιλιάς το έπραξε και το κάστρο ολοκληρώθηκε. Στην οικοδόμηση της πόλης Scutari της Σερβίας η φοβερή Wila, που αποτελεί το ζωντανότερο πνεύμα της σέρβικης Μυθολογίας, εμπόδιζε την κατασκευή της.

Κατά το 100 αιώνα στην Ιαπωνία, όπου επικρατούσε η άποψη εντοίχισης ανθρώπου, για να στερεώνουν και να προστατεύονται τα τείχη, ένας υπηρέτης παρακαλούσε τον αυτοκράτορα να τον θυσιάσει στα θεμέλια των νέων τειχών της Επίσης ο βασιλιάς Vortigern, της Αγγλίας, στο κτίσιμο ενός πύργου, θυσίασε ορφανό από πατέρα νήπιο, για να περατωθεί ο πύργος (Historiα Britonum του Neunius, 60ς αιώνας, 6.40-53, έκδοση San Marte). Στη Δυτική και Κεντρική Ευρώπη επικρατούσε η συνήθεια να γίνεται εντοίχιση ζωντανού παιδιού στα θεμέλια του κτίσματος. Στην ανέγερση του πύργου Liebenstein της Θουριγγίας εντοιχίστηκε ζωντανό ένα κοριτσάκι, που είχε αγοραστεί από μια τυχοδιώκτιδα γυναίκα. Αφηγήσεις από την Κοπεγχάγη αναφέρουν το ζωντανό κτίσιμο ενός μικρού κοριτσιού, που καθόταν μπροστά από ένα τραπέζι, γεμάτο παιγνίδια και φαγητά. Στα θεμέλια της πόλης του Στρασβούργου ενταφιάστηκαν δύο αδέλφια.

Στο Κάλαμ της Σενεγαμβίας έθαψαν ζωντανά ένα αγόρι κι ένα κορίτσι μπροστά από την κύρια πύλη της πόλης, για να καταστήσουν απόρθητη την πόλη.

Στα κράτη της Βαλκανικής χερσονήσου απαιτούνταν ανθρωποθυσία ή θυσία ζώου στις μεγάλες κατασκευές. Από τα ευρήματα συνάγεται ότι οι αρχαίοι μύθοι στο κτίσιμο μεγάλων κατασκευών, δεν είναι φανταστικές δημιουργίες, αλλά πραγματικά απάνθρωπα γεγονότα. Η δύναμη της δεισιδαιμονίας σε εποχές βαρβαρότητας και παχυλή ς αμάθειας, ήταν τόσο ισχυρή, ώστε πολλές φορές αθώες ανθρώπινες υπάρξεις να χάσουν τη ζωή τους, με φρικτό τρόπο.