Αναζητήστε στην Πύλη

Σύνθετη αναζήτηση
 
Αρχική 16 Δεκεμβρίου 2019
Πολιτισμός Παραδοσιακές μορφές Τέχνης - Επαγγέλματα Ξυλογλυπτική Ήπειρος Γοργοπόταμος

Επίθυρο Ωραίας Πύλης, Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Περιβλέπτου (1708-1724)
(Φωτογραφία: Τριαντάφυλλος Σιούλης)

Ήχοι - Βίντεο
Δεν υπάρχουν αρχεία ήχου και βίντεο.

Σχετικοί Σύνδεσμοι
Χάρτης Νομού Ιωαννίνων όπου αποτυπώνονται σημεία που υπάρχουν έργα Μετσοβιτών και Τουρνοβιτών ξυλογλυπτών
Χάρτης Νομού Ιωαννίνων όπου αποτυπώνονται σημεία που υπάρχουν έργα Μετσοβιτών και Τουρνοβιτών ξυλογλυπτών

Άλλα Αρχεία
Δεν υπάρχουν αρχεία.
ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ
Πέτρα
Υφαντική
Ασημουργία
Ξυλογλυπτική
Αγιογραφία - Ζωγραφική
ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ
Ήπειρος
Γοργοπόταμος
Μέτσοβο
Ξυλογλυπτική: ΥΠΟΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ Ολες οι κατηγορίες
Αντιπροσωπευτικά έργα
Η ξυλογλυπτική του Μετσόβου
Η ξυλογλυπτική του Γοργοποτάμου

23/03/2007
Η τέχνη της ξυλογλυπτικής στο Νομό Ιωαννίνων

Τριαντάφυλλος Σιούλης

© Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ιωαννίνων
προεπισκόπηση εκτύπωσης

Από τα Βυζαντινά χρόνια διασώζονται αξιόλογα δείγματα ξυλογλυπτικής τέχνης που ασκούν κυρίως λαϊκοί τεχνίτες, οι ξυλογλύπτες.
Εκπληκτικά εκκλησιαστικά ξυλόγλυπτα έργα σώζονται ως σήμερα, συνθέσεις ενός πολιτισμού που εκφράζεται κυρίως μέσα από τον εκκλησιαστικό χώρο. Περιοχές με ιδιαίτερη ανάπτυξη και ακτινοβολία της τέχνης της ξυλογλυπτικής στον ευρύτερο Βαλκανικό χώρο, αλλά και παραπέρα, αποτέλεσαν το Μέτσοβο και ο Γοργοπόταμος (παλιότερα Τούρνοβο).
Οι ξυλογλύπτες παραλαμβάνουν τα πρότυπα για την τέχνη τους αρχικά από τα Βυζαντινά μαρμαρόγλυπτα (τέμπλα, άμβωνες, Δεσποτικούς θρόνους κ.ά.) για να τα μεταφέρουν στη συνέχεια στο ξύλο.
Η ξυλογλυπτική σε όλες της τις μορφές ασκούσε και ασκεί ιδιαίτερη γοητεία για την πρωτοτυπία της και την πηγαία έμπνευσή της. Ειδικότερα η τέχνη αυτή, η οποία χρησιμοποιήθηκε για την διακόσμηση σπιτιών και εκκλησιών, μας έχει αφήσει αριστουργήματα, πραγματικά μνημεία τέχνης.
Τα μεταβυζαντινά χρόνια ο ξυλόγλυπτος διάκοσμος έφτασε να αποτελεί απαραίτητο και αναπόσπαστο στοιχείο της λειτουργικής πράξης της εκκλησίας. Η μεγάλη ποικιλία των ξυλόγλυπτων αντικειμένων που κοσμούν τους ναούς όπως τέμπλα, άμβωνες, Δεσποτικοί Θρόνοι κ.ά., αποτελούν έργα από αισθητικής απόψεως, πραγματικά αριστουργήματα, πολύτιμα κειμήλια του πολιτισμού μας. Εκπληκτικά εκκλησιαστικά ξυλόγλυπτα έργα στον Ηπειρωτικό χώρο σώζονται ως σήμερα, συνθέσεις ενός πολιτισμού, που εκφράζεται μέσα από τον εκκλησιαστικό χώρο.
Θα πρέπει να αναφέρουμε επίσης πως ξυλόγλυπτα έργα δεν έχουμε μόνο για εκκλησιαστική διακόσμηση και χρήση, αλλά και για οικιακή διακόσμηση και χρήση. Αναφέρουμε για παράδειγμα τα ταβάνια με τις σκαλιστές ροτόντες καθώς και τις σκαλιστές ρόκες ή γκλίτσες.
Η αρχή έχει γίνει ήδη από τον 13ο αιώνα, γεγονός που επιβεβαιώνει και την ύπαρξη μακραίωνης παράδοσης.
Τα πρώτα δείγματα ξυλόγλυπτων τέμπλων στον νομό Ιωαννίνων συναντάμε ήδη από τον 12ο αι. Αναφέρουμε για παράδειγμα το ξυλόγλυπτο βημόθυρο του Περάματος Ιωαννίνων που σήμερα βρίσκεται στο Βυζαντινό μουσείο Ιωαννίνων και χρονολογείται μεταξύ 12ου και 14ου αι.
Η μακραίωνη αυτή παράδοση είναι ακόμη και στις μέρες μας ζωντανή, ειδικά στο Μέτσοβο και εξακολουθεί να προσφέρει αξιόλογα ξυλόγλυπτα έργα.

Σχετική Βιβλιογραφία