Αναζητήστε στην Πύλη

Σύνθετη αναζήτηση
 
Αρχική 15 Νοεμβρίου 2019
Πολιτισμός Παραδοσιακές μορφές Τέχνης - Επαγγέλματα Πέτρα Ήπειρος Ζαγόρι

Πανοραμική άποψη Βίτσας
ʼποψη εκκλησίας Αρίστη
ʼποψη Δίλοφου
ʼποψη χωριού Καλλαρύτες
Πανοραμική άποψη χωριού Καπέσσοβο
Σχολείο στο Καπέσσοβο
Σπίτια στους Κήπους
ʼποψη από Μεγάλο Πάπιγκο
ʼποψη Μετσόβου
Πανοραμική άποψη, Πάπιγκο
Πινακοθήκη στο Μέτσοβο
Νερόμυλος στα Τζουμέρκα
ʼποψη ʼγιου Τρύφωνα στο Βίκο
ʼποψη Μοναστηριού στη Βίτσα
ʼποψη πέτρινου σπιτιού στη Βίτσα
Πανοραμική ʼποψη Αρίστη.
ʼποψη Αρίστης χιονισμένη
ʼποψη Δίκορφου
ʼποψη Δίλοφου
ʼποψη από Καπέσσοβο
Πανοραμική άποψη χωριού Καπέσσοβο
Σπίτια στους κήπους
Πλατεία στο Μέτσοβο
Πλακόστρωτος δρόμος στο Μέτσοβο
Γυναίκες με παραδοσιακή στολή στη πλατεία Μετσόβου
Αρχοντικό Τοσίτσα στο Μέτσοβο
ʼποψη σπιτιού στο Πάπιγκο
Λεπτομέρεια από Πάπιγκο
ʼποψη καμπαναριού στη Βίτσα
Γεφύρι Μίσσιου, Βίτσα Κουκούλι
Γεφύρι Μίσσιου, Βίτσα Κουκούλι
ʼποψη του χωριού Πάπιγκο
Κέντρο ενημέρωσης WWF στο Πάπιγκο
ʼποψη αρχοντικού στη Βίτσα
Γεφύρι στη Βωβούσα
Γεφύρι Χάτσιου, Τσεπέλοβο, Κήποι
Γεφύρι Χάτσιου, Τσεπέλοβο, Κήποι
ʼποψη Μονής Ευαγγελιστρίας στα ʼνω Πεδινά
ʼποψη Μονής Ευαγγελιστρίας στα ʼνω Πεδινά
ʼποψη χωριού Δίλοφο
ʼποψη χωριού Δίλοφο
Γεφύρι Κόκκορη, Κήπους
Γεφύρι Κόκκορη, Κήπους
Γεφύρι Κόκκορη, Κήπους
Παλιογέφυρο, αρχή χαράδρας Βίκου
Παλιογέφυρο, αρχή χαράδρας Βίκου
Παλιογέφυρο, αρχή χαράδρας Βίκου
Γεφύρι στο Πάπιγκο
Λεπτομέρεια από καμπαναριό στη Βίτσα
Γεφύρι στη Βωβούσα
Γεφύρι στη Βωβούσα
Γεφύρι στη Βωβούσα
ʼποψη πέτρινης σκάλας στο Κουκούλη, Κήπους
ʼποψη γεφυριού Πλακίδα, Κήπους
ʼποψη γεφυριού Πλακίδα, Κήπους
Γεφύρι Κόκκορη, Κήπους
ʼποψη γεφυριού Κόκκορη, Ζαγόρι
ʼποψη του χωριού Μέτσοβο
ʼποψη του χωριού Αρίστη στο Ζαγόρι
ʼποψη του χωριού Δίλοφο στο Ζαγόρι
ʼποψη του χωριού Δίλοφο στο Ζαγόρι
ʼποψη πέτρινου σπιτιού, Αρίστη
ʼποψη του χωριού, Αρίστη
ʼποψη πέτρινου σπιτιού, Αρίστη
ʼποψη πλατείας του χωριού, Αρίστη
Πανοραμική άποψη του χωριού, Αρίστη
Πέτρινο μονοπάτι, Αρίστη
ʼποψη παραδοσιακού καφενείου, Αρίστη
ʼποψη του χωριού, Αρίστη
Λεπτομέρεια απο σκεπή σπιτιού, Αρίστη
Λεπτομέρεια απο είσοδο σπιτιού, Αρίστη
ʼποψη πλατείας του χωριού, Αρίστη
Πέτρινη βρύση, Αρίστη
ʼποψη εκκλησίας, Αρίστη
ʼποψη χωριού, Δίλοφο
ʼποψη χωριού, Δίλοφο
Πέτρινο μονοπάτι, Δίλοφο
Πέτρινο μονοπάτι, Δίλοφο
Λεπτομέρεια απο παράθυρο σπιτιού, Δίλοφο
ʼποψη πλατείας του χωριού, Δίλοφο
Βρύση στη πλατεία του χωριού, Δίλοφο
Πέτρινο μονοπάτι, Δίλοφο
ʼποψη Γεφυριού, Γεφύρι Καλογέρικο ή Πλακίδα, Κήποι
ʼποψη Γεφυριού, Γεφύρι Καλογέρικο ή Πλακίδα, Κήποι
ʼποψη Γεφυριού, Γεφύρι Καλογέρικο ή Πλακίδα, Κήποι
ʼποψη τρίτοξου γεφυριού, Κήποι
ʼποψη πέτρινου σπιτιού, Κήποι
ʼποψη χωριού, Κήποι
ʼποψη χωριού, Κήποι
ʼποψη χωριού, Κήποι
ʼποψη τρίτοξου γεφυριού, Κήποι
ʼποψη γεφυριού, Κήποι
ʼποψη γεφυριού, Γεφύρι Νούτσου ή Κόκκορη, Κήποι Κουκούλι
ʼποψη γεφυριού, Γεφύρι Νούτσου ή Κόκκορη, Κήποι Κουκούλι
ʼποψη γεφυριού, Γεφύρι Νούτσου ή Κόκκορη, Κήποι Κουκούλι
Εξωτερική άποψη, Μονή Βύλιζας, Ματσούκι
Εξωτερική άποψη, Μονή Βύλιζας, Ματσούκι
Εξωτερική άποψη πιο φωτεινή, Μονή Βύλιζας, Ματσούκι
ʼποψη της εκκλησίας, Εκκλησία Αγίου Αθανάσιου, Μονοδένδρι
ʼποψη της εκκλησίας, Εκκλησία Αγίου Αθανάσιου, Μονοδένδρι
Καμπαναριό, Εκκλησία Αγίου Αθανάσιου, Μονοδένδρι
ʼποψη εκκλησίας, Εκκλησία Αγίου Αθανάσιου, Μονοδένδρι
ʼποψη του χωριού Μονοδέντρι
Πέτρινο μονοπάτι, Πάπιγκο
ʼποψη χωριού, Πάπιγκο
Λεπτομέρεια απο πέτρινο σπίτι, Πάπιγκο
Λεπτομέρεια απο καμπαναριό, Πάπιγκο
Πέτρινη βρύση, Πάπιγκο
Πέτρινο μονοπάτι, Πάπιγκο
Λεπτομέρεια απο καμπαναριό, Πάπιγκο
ʼποψη εισόδου της Μονής, Εκκλησία ʼγιου Βλάσιου, Πάπιγκο
ʼποψη της εκκλησίας, Εκκλησία ʼγιου Βλάσιου, Πάπιγκο
ʼποψη της εκκλησίας, Εκκλησία ʼγιου Βλάσιου, Πάπιγκο
ʼποψη καμπαναριού, Εκκλησία ʼγιου Βλάσιου, Πάπιγκο
ʼποψη εισόδου εκκλησίας, Πάπιγκο
ʼποψη χωριού, Πάπιγκο
ʼποψη εκκλησίας του χωριού, Πάπιγκο
ʼποψη πέτρινου κτιρίου, Πάπιγκο
ʼποψη καμπαναριού, Πάπιγκο
ʼποψη πέτρινου σπιτιού, Μικρό Πάπιγκο
ʼποψη καμπαναριού, Μικρό Πάπιγκο
ʼποψη εκκλησίας, Μικρό Πάπιγκο
ʼποψη πέτρινου τοίχου, Μικρό Πάπιγκο
ʼποψη πέτρινου μονοπατιού, Μικρό Πάπιγκο
ʼποψη πέτρινης σκάλας, Μικρό Πάπιγκο
ʼποψη εκκλησίας, Μικρό Πάπιγκο
ʼποψη πέτρινου σπιτιού, Μικρό Πάπιγκο
ʼποψη σπιτιού στο Πάπιγκο
ʼποψη του χωριού Πάπιγκο
ʼποψη του χωριού Πάπιγκο
ʼποψη Μονής Σπηλιώτισσας

Ήχοι - Βίντεο
Δεν υπάρχουν αρχεία ήχου και βίντεο.

Σχετικοί Σύνδεσμοι
Δεν υπάρχουν σχετικοί σύνδεσμοι.

Άλλα Αρχεία
Δεν υπάρχουν αρχεία.
ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ
Πέτρα
Υφαντική
Ασημουργία
Ξυλογλυπτική
Αγιογραφία - Ζωγραφική
ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ
Ήπειρος
Ζαγόρι
Ιωάννινα
Κόνιτσα
Κράψη
Λάκκα Σουλίου
Πυρσόγιαννη
Τζουμέρκα
Τσεπέλοβο
Πέτρα: ΥΠΟΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ Ολες οι κατηγορίες
Δεν υπάρχουν υποκατηγορίες στη Θεματική Κατηγορία που επιλέξατε.

05/09/2007
ΤΑ ΕΡΓΑ ΠΟΥ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΖΑΝ

comitech

προεπισκόπηση εκτύπωσης

Σπουδαιότατα έργα έχουν χτίσει οι Ηπειρώτες μαστόροι της πέτρας στο διάβα των αιώνων. Αρχοντόσπιτα και απλά ταπεινά σπίτια, εκκλησιές μικρές και μεγάλες με επιβλητικά καμπαναριά, μοναστήρια, σχολεία, μύλους, λιοτρίβια, νεροτριβές, χάνια, βρύσες κ.ά.
Αλλά και γεφύρια μονότοξα ή πολύτοξα, μικρότερα ή μεγαλύτερα, χτισμένα κυρίως το 18ο και 19ο αιώνα, έργα φημισμένων Ηπειρωτών μαστόρων, αποτελούν καταπληκτικά αρχιτεκτονικά μνημεία, δείγματα μιας πλούσιας λαϊκής κληρονομιάς στον τομέα της τέχνης της πέτρας. Κατασκευές τέλειες, συμμετρικές, αρμονικά δεμένες με το τοπίο, σταθερές και ανθεκτικές στο χρόνο και στις πολύ δύσκολες καιρικές συνθήκες. Οι χτίστες και όταν ακόμα έγιναν πολλοί, γνώριζαν τέλεια την τέχνη τους. Γιατί τη δουλειά την μαθαίνανε από μικρά παιδιά και από την αρχή. Η προαγωγή σε κάθε βαθμίδα ήταν σταδιακή και κάτω από το άγρυπνο μάτι του πρωτομάστορα. Πέρα απ’ αυτό, επειδή έχτιζαν κατά ζευγάρια, ο έξω (ο καλύτερος) θα πρέπει να νοιαζόταν για το πώς χτίζει ο μέσα, γιατί έχτιζαν και έδεναν τον τοίχο μαζί.
Η ικανότητα του χτίστη δοκιμαζόταν και στις τρέχουσες κατασκευές και περισσότερο στα ψηλότερα σπίτια. Και ο απλός τοίχος για να χτιστεί καλά θέλει τέχνη, ιδίως στις διασταυρώσεις των μέσα και έξω λίθων: οι «μπατικές» πέτρες, που φτάνουν αρκετά πιο βαθειά από τη μέση του τοίχου, αλληλεπικαλύπτονται στις διαδοχικές στρώσεις, σα να σχηματίζεται μια κολώνα, ένα υποστύλωμα. Αυτά τα «δεσίματα» αυτές οι κολώνες, σε καλή δουλειά γινόταν ανά 1μ. ʼλλα δύσκολα σημεία ήταν οι «κολώνες» (οι στενοί λαμπάδες μεταξύ των παραθύρων), όταν ο τοίχος ήταν «βέργα» (δηλ. δεν δενόταν με άλλους κάθετους σ’ αυτόν), το τελευταίο «δέμα» ή «κούρσο», δηλαδή το ψηλό σημείο του τοίχου (γιατί οι πέτρες ανέβαιναν χέρι-χέρι με τους μαστόρους στην ίδια ανεμόσκαλα), ο προσδιορισμός της κλίσης της στέγης για τους αγράμματους και το «τσιβίκωμα» στο «πλάκιασμα» της στέγης. Πολλοί αγράμματοι μαστόροι είχαν αδυναμία στον υπολογισμό της κλίσης της στέγης, ενώ για τον πρωτομάστορα η «τσατή» ήταν «αέρα-παρασί» (= εύκολη δουλειά).

Πολλά από τα σπίτια, σύμφωνα και με την επιθυμία του ιδιοκτήτη, κοσμούσαν και με διάφορα λιθανάγλυπτα. Βρίσκονται στο νότιο τοίχο, στη «φάτσα», δεξιά και αριστερά από το τοξωτό υπέρυθρο της εξώπορτας. Ο σκοπός τους δεν ήταν μόνο να διακοσμήσουν το σπίτι ή να τονίσουν κάποιο στοιχείο του, αλλά άλλος, κυρίως συμβολικός. Έντονες ανάγλυφες μορφές ωοειδούς ανδρικού προσώπου, άγγελοι με τα φτερά ανοιγμένα, σταυροί, πουλιά με ανοιχτά φτερά. Το πρόσωπο είναι ο φύλακας άγγελος του σπιτιού. Ο σταυρός είναι καθαρά συμβολικό στοιχείο, αποτρεπτικό και φυλακτικό. Το πουλί είναι το περιστέρι, σύμβολο του καλού πνεύματος, σύμβολο ειρήνης.

Το «Παλιογέφυρο», στην αρχή της χαράδρας του Βίκου, άγνωστο πότε χτίστηκε, συνδέει τα χωριά Τσεπέλοβο και Κήπους στο Ζαγόρι, ανοίγματος 9,5 μ. και ύψους 10 μ.
Στο χωριό Βωβούσα υπάρχει το ομώνυμο μονότοξο γεφύρι στον ποταμό Αώο, το οποίο χτίστηκε το 1748. Το μήκος του είναι 22 μ. και το ύψος του 11 μ., ενώ ξύλινο περβάζι με κάγκελα στο κατάστρωμά του ασφαλίζει τους διαβάτες.
Επίσης στο Ζαγόρι μεταξύ Βίτσας και Κουκουλίου, χτισμένο στα 1748 με χρηματοδότηση του Αλ. Μίσιου, το γεφύρι του οποίου φέρει το όνομα και το συνολικό ύψος ανέρχεται στα 10, 65 μ.. Έχει δύο τόξα, ένα μεγάλο οξυκόρυφο 18,4 μ. μήκος και ύψος 6,9 μ. και ένα μικρότερο, βοηθητικό, με μήκος 6,8 μ. και ύψος 2,25 μ. Ανάμεσα στα δυο τόξα υπάρχει μικρή τυφλή αψίδα, πιθανόν με ζωγραφισμένη την εικόνα του προστάτη αγίου, ενώ στη βάση βρίσκεται μια τριγωνική αντηρίδα. Η καμπυλωτή χτιστή διάβαση, πάνω από τη γωνία του τοίχου του γεφυριού και του βράχου, φανερώνει τέλεια τεχνική ικανότητα και προσαρμογή στο περιβάλλον.
Το πέτρινο γεφύρι της Κλειδωνιάβιστας στον ποταμό Βοϊδομάτη, που ενώνει την Κόνιτσα με το Ζαγόρι, χτίστηκε το 1853 από γυναίκα (Μπαλκίζ Χανούμ του Μαλίκ Πασά). Το όνομά του πήρε από το σχεδόν εγκαταλειμμένο ορεινό χωριό της Κλειδονιάβιστας (η σημερινή ʼνω Κλειδωνιά). Πρόκειται για μονότοξο γεφύρι, το άνοιγμά του οποίου είναι 20 μ. και το ύψος του 9,15 μ. Το κατάστρωμά του είναι στρωμένο με καλντερίμι, έχει χαμηλό προστατευτικό στηθαίο από ασύμμετρες πέτρες, ενώ η εικόνα του προστάτη αγίου βρίσκονταν δεξιά του τοίχου σε μικρή τετράγωνη εσοχή.

Στο Ζαγόρι επίσης υπάρχει άλλο ένα μονότοξο γεφύρι ανάμεσα στα χωριά Κήποι και Κουκούλι, του Νούτσου ή Κόκκορη. Χτισμένο το 1750 με χρήματα που διέθεσε ο Νούτσος Κοντοδήμος και ανακατασκευασμένο το 1910 με χρήματα του Γρ. Κόκκορη, έχει μήκος 23,6 μ. και ύψος 8,5 μ., ενώ το ολικό ύψος της γέφυρας φτάνει τα 13 μ. Το κατάστρωμα είναι στρωμένο με καλντερίμι και φέρει προστατευτικό στηθαίο από κάθετες πέτρες, ενώ η πρόσβαση σ’ αυτό γίνεται και από τις δυο πλευρές με μονοπάτια σκαλισμένα πάνω στους κατακόρυφους βράχους, τα οποία αποτελούν συνέχεια της κατασκευής του γεφυριού.

Στο Ζαγόρι, κοντά στο χωριό Κήποι, υπάρχει και το γεφύρι Καλογερικό ή Πλακίδα, ένα από τα κλασσικά αρχιτεκτονικά μνημεία της περιοχής, που γεφυρώνει τον ποταμό Βικό. Το πρώτο του όνομα πήρε από έναν καλόγερο που διέθεσε τα χρήματα για την κατασκευή του το 1814, ενώ το δεύτερο όνομα πήρε μετά το 1865 από τον Αλ. Πλακίδα που πλήρωσε την επισκευή του. Μεγάλο σε διαστάσεις με 56 μ. μήκος και 3,15 μ. πλάτος καταστρώματος, διαθέτει 3 καλοχτισμένα τόξα και λόγω του σχήματός του χαρακτηρίζεται παραστατικά ως «Κάμπια εν κινήσει». Το κατάστρωμα του είναι στρωμένο με καλντερίμι και αντί για στηθαίο φέρει αραιές αρκάδες και οδοντωτά περβάζια.

Οι ίδιες οι κατασκευές μπορούν να μας δώσουν αρκετές πληροφορίες για την αύξηση του αριθμού τους και κυρίως για τις ικανότητες των μαστόρων. Τα σπίτια για παράδειγμα στο Ζαγόρι ήταν μεγάλα και με ορόφους, κατασκευάστηκαν δε από τους καλύτερους τεχνίτες που κυκλοφορούσαν. Οι Ζαγορίσιοι έξυπνοι, ταξιδεμένοι και πλούσιοι, σίγουρα είχαν την δυνατότητα κατασκευής επιβλητικών κατοικιών, εντυπωσιακών στην εμφάνισή τους με μεγαλύτερη επεξεργασία των λίθων και προσθήκη ζωναριών, σκαλιστών αποτμήσεων γωνιών, ανάγλυφων χαραγμάτων κλπ. Το γεγονός αυτό οδηγούσε τους μαστόρους στον ανταγωνισμό με άλλα μπουλούκια, αφού έτσι τους δίνονταν η ευκαιρία να διαφημίσουν τη δουλειά τους και με τον τρόπο αυτό να γίνουν περιζήτητοι. Η πάντα επιθυμητή από τον ιδιοκτήτη μείωση του κόστους και επομένως η αύξηση της ταχύτητας δόμησης έβαινε πολλές φορές εις βάρος της αντοχής της κατοικίας.